Ук ажылда Тыва Республиканың Чазааның чанында Тываның гуманитарлыг болгаш тускай социал-экономиктиг шинчилелдер институдунуң Тыва Республиканың Тере-Хөл кожуунунуң Кунгуртуг суурунга 2022 чылдың августа эрттирген комплекстиг экспедициязының иштинге чорутканы социолингвистиктиг шинчилел ажылының түңнелдерин көргүскен. Авторлар шинчилел ажылында Кунгуртуг суурнуң чурттакчы чонунуң төрел-аймактары болгаш тус чоннуң дылының амгы үеде байдалынче угландырган. Тере-Хөл диалектизи тыва дылдың бир тускай, онзагай диалектизи болур. Ооң үн тургузуу өске диалектилерден өк-биле адаар ажык үннер чогу-биле ылгалып турар. Тываның өске кожууннарындан ырак, ук девискээрде доктаамал чурттап чоруур бөлүк аймактарның бары, хүн-бүрүде амыдыралының, ажыл-агыйының тускайлаңы болгаш Тере-Хөл кожууннуң чурттакчыларының хөй кезии моол дылды билири ол черде дылдың байдалының бот-тускайлаң болурунга салдарлыг.